Wysłuchanie publiczne dotyczące projektu ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny
Podczas wysłuchania głos zabrali przedstawiciele wielu dziedzin kultury, m.in. aktorzy, muzycy, filmowcy, scenarzyści, pisarze, tłumacze, artyści wizualni, twórcy animacji, animatorzy kultury oraz twórcy ludowi. Mówili o konieczności podejmowania dodatkowego zatrudnienia wyłącznie w celu uzyskania ubezpieczenia, ograniczaniu działalności artystycznej, odkładaniu decyzji o rodzicielstwie oraz odchodzeniu z zawodu mimo wykształcenia, doświadczenia i aktywności twórczej.
W wypowiedziach uczestników powracał wspólny wniosek: obecny system ubezpieczeń społecznych nie uwzględnia specyfiki pracy w kulturze, która często ma charakter projektowy i sezonowy, co oznacza nieregularne dochody. Wielu twórców i wiele twórczyń pracuje przez cały rok, ale nie posiada stałego tytułu do ubezpieczenia albo nie jest w stanie zachować ciągłości opłacania składek. Prowadzi to do ograniczonego dostępu do świadczeń w przypadku choroby lub rodzicielstwa, powstawania luk w okresach składkowych oraz ryzyka ubóstwa emerytalnego.
SAiW CP reprezentowali Jędrzej Maciejewski i Janusz Kobyliński, którego wystąpienie publikujemy :
Zanim wygłoszę stanowisko stowarzyszenia SAiW Copyright Polska, które mam honor tu reprezentować, pozwolę sobie na krótki wątek historyczny sięgający początku tego wieku, a mianowicie roku 2003. Wtedy to Porozumienie Łazienki Królewskie, po zwycięstwie w krótkiej bitwie z ministrem finansów Grzegorzem Kołodko o 50% kosztów uzyskania, powróciło do swego założycielskiego zadania – zdefiniowania statusu twórcy. Ministerstwo Kultury podjęło problem wskazywany przez 35 związków i stowarzyszeń tworzących PŁK i zwołało roboczą konferencję na ten temat, a nawet wcześniej wysłało prawnika UW na analogiczne międzynarodowe forum na Litwę. Analiza tamtych dyskusji w opinii tegoż prawnika na ponad 30 stronach jego referatu dowodziła, że jest to zamiar ponad siły w wielu aspektach – i temat został odłożony ad acta na lata całe. A Litwini po kilku miesiącach od tamtego forum rozpoczęli ścieżkę legislacji statusu twórcy…
Wreszcie, po 12 latach, w roku 2015 z inicjatywy Związku Zawodowego Twórców Kultury odbył się w Toruniu II Kongres Twórców Kultury Polskiej. Stwierdzono w credo, że „kulturę narodową, która jest bezcennym dobrem, nabierającym nowego znaczenia w kontekście integracji europejskiej, należy chronić przede wszystkim poprzez ochronę jej twórców. Niezbędnym warunkiem prawidłowego określenia celów jest pogłębiona analiza istniejącego stanu rzeczy w zakresie ochrony socjalnej i bytowej twórców polskiej kultury w szerokim kontekście prawnym i ustawowym.”
Dwa lata później, z inicjatywy MKiDN powołano Ogólnopolską Konferencję Kultury (OKK), której obrady trwające od września 2017 w kilkunastu dziedzinach artystycznych (11 konferencji tematycznych) wypracowywały rozwiązania prawne i organizacyjne, zaspokajające najbardziej palące potrzeby twórców. W lutym 2018 rozszerzono grono zainteresowanych o nowych przedstawicieli środowisk twórczych, zapraszając ich do grupy roboczej OKK, odbywającej spotkania w Narodowym Instytucie Fryderyka Chopina pod przewodnictwem jego dyrektora Artura Szklenera, którego wkład w postępy procesu tworzenia podwalin pod przyszłe treści legislacyjne jest nie do przecenienia.
Pełne kalendarium procedowania projektu ustawy znajdziecie Państwo na stronie SAiW CP w zakładce Serwis autora.
Dalej to już najnowsza historia, doskonale znana tu obecnym.
Zmierzamy do tak długo wyczekiwanego finału dzięki konsekwentnemu wsparciu Ministerstwa Kultury w osobach Pań minister Hanny Wróblewskiej i Marty Cienkowskiej oraz Panów Dyrektora Macieja Dydo i Sekretarza Stanu Macieja Wróbla. Ich zaangażowaniu zawdzięczamy także przełomową zmianę listy nośników, również wspierającą interesy autorów, równie długo jak status twórcy wyczekiwaną. Wielkie i gorące słowa gratulacji i podziękowań!
Oczywiście w imieniu SAiW Copyright Polska oświadczam, że zdecydowanie popieramy procedowany projekt, wskazując konieczność wprowadzenia niezbędnych poprawek uzgodnionych ze wszystkimi siłami politycznymi w parlamencie i Kancelarią Prezydenta RP, tak aby zapewnić ostateczne przyjęcie, podpisanie i wejście w życie ustawy – wieńczące docenienia istoty i znaczenia pracy twórców i artystów, zawsze podkreślając i przypominając, że taka będzie kondycja naszej kultury, jaka jest kondycja jej twórców.
Janusz Kobyliński
https://www.gov.pl/photo/c32e1c6b-b30b-4f3b-b44a-bba5556754e4