Opłaty reprograficzne nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług,
a w związku z tym nie podlegają VAT

Poniżej wyjaśniamy, dlaczego SAiW Copyright Polska nie wystawia faktur VAT za wpływy z opłat wynikających z art. 20 i 20[1] ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czyli tzw. opłat reprograficznych.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie C-37/16, Minister Finansów przeciwko Stowarzyszeniu Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych SAWP, przy udziale m.in. SAiW Copyright Polska, jednoznacznie rozstrzygnął rekompensacyjny charakter opłat inkasowanych na podstawie art. 20 i 20[1] ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: „pr. aut.”). Stanowią one rekompensatę z tytułu ponoszonych przez wydawców strat z powodu dozwolonego użytku, a nie wynagrodzenie z tytułu usług licencyjnych świadczonych przez wydawcę na rzecz organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (i – za jej pośrednictwem – użytkownikom praw autorskich). Dlatego też nie ma obowiązku wystawiania płatnikom wnoszącym te opłaty faktur VAT.

Wspomniane orzeczenie TSUE zostało w całości potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 czerwca 2017 r. (sygn. akt I FSK 1718/13) w składzie siedmiu sędziów, w efekcie czego Ministerstwo Finansów wydało 12 października 2018 r. interpretację ogólną Nr PT3.8101.2.2018 r.

W związku z powyższymi orzeczeniami SAiW Copyright Polska nie wystawia faktur VAT żadnej grupie płatników opłat reprograficznych, a jedynie przyjmuje wpłaty na podstawie przysyłanych równolegle przez płatników deklaracji kwartalnych. Obok cywilnoprawnego charakteru opłat reprograficznych z art. 20 i 20[1] pr. aut. jako rekompensaty, zaakcentować należy również to, że stosunek prawny między płatnikami a organizacją zbiorowego zarządzania powstaje na podstawie ustawy (ex lege), a nie umowy (ex contracto). Sposób uiszczenia opłat i ich dokumentowania wskazuje dodatkowo brzmienie § 6 ust. 1 zdanie 2 rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie określenia kategorii urządzeń i nośników służących do utrwalania utworów oraz opłat od tych urządzeń i nośników z tytułu ich sprzedaży przez producentów i importerów: „Wraz z opłatą są przekazywane informacje stanowiące podstawę określenia wysokości tej opłaty”.

Konsekwentne stanowisko SAiW Copyright Polska również w przeszłości posiadało potwierdzenie – w uzyskanych w lipcu 2011 r. interpretacjach indywidualnych Ministra Finansów (IBPP3/443-738/11/PK, IBPP3/443-468/11/PK i IBPP3/443-739/11/PK), jak również w interpretacji indywidualnej Ministra Finansów IBPP1/4512-303/15/AZb z czerwca 2015 r., zmienionej pod wpływem wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Kr 258/13) i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 1740/13), a stosowana również aktualnie przez Stowarzyszenie praktyka oraz uzyskane przez nie interpretacje indywidualne i wyroki sądów administracyjnych są w pełni zgodne ze wspomnianym wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 18 stycznia 2017 r. w sprawie C-37/16.