Pytania i odpowiedzi
SAiW COPYRIGHT POLSKA działa w oparciu o ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 r., w szczególności z uwzględnieniem przepisów o OZZ (art. 104–110) oraz przepisów art. 20 i 20[1] oraz rozporządzeń wykonawczych do tych artykułów, a także zezwolenie Ministra Kultury na zbiorowy zarząd z 10 marca 2003 r. Ze względu na formę prawną obowiązującym aktem prawnym jest także ustawa o stowarzyszeniach oraz prawo wewnętrzne: statut i regulamin repartycji, uchwały władz stowarzyszenia.
Nie – Stowarzyszenie Autorów i Wydawców COPYRIGHT POLSKA wypłaca wydawcom wynagrodzenie z tytułu pobieranych opłat reprograficznych niezależnie od tego, czy dany wydawca jest członkiem Stowarzyszenia. Rekompensaty przyznawane wydawcom przez SAiW COPYRIGHT POLSKA, organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, stanowią bowiem realizację ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (ustawa z 4 lutego 1994 r.) i rozporządzeń wykonawczych do niej.
Podstawą wyliczeń należności dla poszczególnych wydawców są dane o ilości wydanych przez nich książek i ich nakładzie – dane pochodzą z Biblioteki Narodowej, która gromadzi informacje o egzemplarzach obowiązkowych – jak również przeprowadzane na zlecenie SAiW COPYRIGHT POLSKA badania w zakresie struktury kopiowania. SAiW COPYRIGHT POLSKA proces wypłat realizuje w oparciu o szczegółowy regulamin repartycji i wydane w oparciu o niego uchwały Zarządu o wypłacie konkretnych środków. Fakt przyznania wynagrodzenia oraz jego wysokość nie mają zatem związku z przynależnością do Stowarzyszenia, ale z aktywnością wydawniczą podmiotu i realizacją obowiązku o przekazaniu egzemplarza obowiązkowego do Biblioteki Narodowej.
Wynagrodzenie wypłacane jest wydawnictwom będącym samodzielnymi podmiotami prawnymi – nie redakcjom, oddziałom czy też grupom kapitałowym. W przypadku wydawnictw pozostających w strukturach uczelni, szkół wyższych, muzeów, archiwów itp. – tym podmiotom (uczelni, szkole wyższej itd.).
Kwoty wypłat wyliczane są na podstawie danych o tytułach, do których wydawca posiadał w danym roku rozliczeniowym autorskie prawa majątkowe, niezależnie od daty ich wydania. Tytuł musi być zgłoszony do Biblioteki Narodowej i figurować w wykazie udostępnionym przez nią Stowarzyszeniu. Ponadto na wyliczenie wypłaty wynagrodzenia składają się także zagregowane dane o sprzedaży tytułów, do których wydawca posiadał autorskie prawa majątkowe, w danym roku rozliczeniowym – bez podziału na kategorie wydawnicze.
Kserowanie czy inne powielanie utworów (nawet w całości) jest legalne, jeśli wykonywane jest przez osoby fizyczne w ramach własnego użytku osobistego w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Art. 23 ustawy wprowadza bowiem wyjątek w prawie na rzecz użytkowników indywidualnych, pozwalając im bez zgody twórcy (właściciela majątkowych praw autorskich) nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionych utworów w zakresie własnego użytku osobistego. Zakres ten tłumaczy się jako korzystanie (na różne sposoby, także poprzez powielenie) z pojedynczych egzemplarzy utworów (egzemplarzy własnych, wypożyczonych, użyczonych) przez daną osobę oraz przez krąg osób pozostających z nią w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.
Przepisy prawa umożliwiają w ramach dozwolonego użytku osobistego wykonywanie kopii samodzielnie lub przy pośrednictwie punktu reprograficznego prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie zwielokrotniania utworów. Sytuacja zlecania na rzecz punktów ksero czy innych punktów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie powielania rodzi wobec tych podmiotów konieczność uiszczenia stosownych opłat reprograficznych (art. 20[1] ustawy) z tego tytułu na rzecz SAiW COPYRIGHT POLSKA oraz Stowarzyszenia KOPIPOL (w stosunku 50%:50%). Opłaty te są następnie w ramach repartycji rozdzielane pomiędzy – odpowiednio – wydawców i autorów.
Opłaty przewidziane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych w art. 20 (producenci i importerzy) i 20[1] (posiadacze urządzeń reprograficznych prowadzący działalność gospodarczą w zakresie zwielokrotniania utworów dla własnego użytku osobistego osób trzecich) w założeniu mają rekompensować wydawcom oraz autorom uszczerbek majątkowy wynikający z dopuszczonej przez prawo eksploatacji utworu dla użytku osobistego. Opłaty pobierane są zatem za działania legalne – za dopuszczenie przez ustawodawcę odstępstwa od konieczności uzyskiwania zgody twórcy czy dysponenta praw majątkowych na korzystanie z jego dzieła, gdy eksploatacja odbywa się w zakresie wykorzystania własnego przez użytkownika. Polskie prawo nie przewiduje możliwości pobierania i dystrybucji opłat za naruszenia, działania nieuprawnione czy piractwo. Przestępstwa te ścigane są na podstawie przepisów karnych ustawy.
Niezbędna jest rejestracja Wydawnictwa w Systemie Repartycyjno-Członkowskim (SRC), dostępnym na stronie: https://repartycja.copyrightpolska.pl/login i przekazania za jego pośrednictwem danych do tegorocznej repartycji opłat reprograficznych – niezależnie od tego, czy w ciągu ostatnich kilkunastu lat uzyskiwali Państwo środki ze Stowarzyszenia Autorów i Wydawców COPYRIGHT POLSKA (przed 2014 r.: SAiW „Polska Książka”) z rekompensat z opłat reprograficznych i przekazywali w związku z tym dane.
W związku ze zmianą zasad naliczania tych rekompensat z początkiem 2021 r. (szczegółowe informacje znajdą Państwo na naszej stronie internetowej: Zasady repartycji opłat reprograficznych ), niezbędne jest wskazanie posiadanych przez Wydawnictwo autorskich praw majątkowych lub praw pokrewnych w danym roku rozliczeniowym i zsumowanej sprzedaży egzemplarzy tych publikacji w w danym roku rozliczeniowym, najpóźniej do 30 kwietnia każdego roku – do tego służy właśnie System SRC.
Nie – rejestracja w Systemie SRC to dopiero pierwszy krok w celu uzyskania rekompensaty z opłat reprograficznych.
Następnym krokiem jest aktywowanie konta, co wymaga podpisania dokumentu rejestracyjnego (który wygenerował się w wyniku Państwa rejestracji) przez osoby upoważnione do reprezentowania Wydawnictwa (zgodnie z danymi z KRS, CEIDG lub innego rejestru – ew. dołączenia kopii lub skanu pełnomocnictwa osoby tam niewskazanej) i przesłanie równolegle:
1. skanu podpisanego dokumentu na adres mailowy repartycja@copyrightpolska.pl oraz
2. oryginału na krakowski adres Stowarzyszenia: ul. Krupnicza 12/6, 31-123 Kraków.
Dzięki temu będziemy mogli aktywować Państwa konto w Systemie SRC, a Państwo będą mogli przekazać dane niezbędne do corocznej repartycji: zarejestrować wydane w danym roku lub w latach wcześniejszych publikacje książkowe, druki kartograficzne lub muzyczne, do których w ciągu danego roku rozliczeniowego przysługiwały Państwu autorskie prawa majątkowe lub prawa pokrewne, jak również podać zsumowaną liczbę sprzedanych egzemplarzy tych publikacji w danym roku rozliczeniowym.
Na przekazanie do Systemu SRC wszystkich tych danych mają Państwo czas do 30 kwietnia każdego roku – po tym terminie System zablokuje możliwość wprowadzania nowych danych i udział w tegorocznej repartycji będzie niemożliwy.
Każdej wypłacie towarzyszą trzy dokumenty księgowe: faktura, nota księgowa oraz oświadczenie kompensacyjne. Nota księgowa poświadcza wysokość uznania, czyli kwoty, jaką wydawca otrzymałby na swoje konto, gdyby SAiW COPYRIGHT POLSKA nie ponosiło żadnych kosztów związanych z inkasem i repartycją oraz nie odprowadzało podatku od towarów i usług. Faktura dokumentuje naliczenie VAT-u od usługi redystrybucyjnej wykonywanej przez Stowarzyszenie, natomiast oświadczenie o kompensacie obrazuje pomniejszenie środków przekazywanych na konto wydawcy o koszty Stowarzyszenia i podatek VAT. Wielkość uznania określonego w nocie księgowej jest kwotą przed potrąceniem kosztu jednostkowego przypadającego na wydawcę oraz VAT-u od tego kosztu, natomiast oświadczenie o kompensacie dokumentuje bezgotówkowe rozliczenie, tj. pomniejszenie przekazywanej na konto należności o powyższe wyliczenia.
Stowarzyszenie COPYRIGHT POLSKA zostało objęte obowiązkiem płacenia VAT od wykonywanej dla wydawców usługi, jaką jest pobieranie opłat reprograficznych (od producentów i importerów urządzeń reprograficznych oraz papieru w wielkości A3 i A4, a także od punktów ksero, gdzie wykonywane są usługi zwielokrotniania materiałów chronionych prawem autorskim dla własnego użytku osobistego zlecających), a następnie ich podział pomiędzy uprawnionych.
Dla każdego wydawcy zostaje proporcjonalnie do wypłaty wyliczony koszt jednostkowy usługi, od którego naliczony zostaje 23% podatek VAT. Wydawca nie zwraca jednak do SAiW COPYRIGHT POLSKA żadnych środków, ponieważ należność potrącana jest automatycznie (i dokumentowana oświadczeniem o kompensacie) przy wpłacaniu wyliczonej kwoty na konto wydawcy. Wydawca zatem nie podejmuje już żadnych działań zwrotnych po otrzymaniu wypłaty.
Taka forma rozliczania jest praktykowana, jednakże tylko po uprzednim uzyskaniu pisemnej zgody SAiW COPYRIGHT POLSKA.
Jeśli podmiot ten prowadził w tym czasie działalność gospodarczą polegającą na produkcji lub imporcie urządzeń lub nośników reprograficznych albo zwielokrotnianiu utworów dla osobistego użytku osób trzecich, jest on zobowiązany do zapłaty zaległych opłat reprograficznych.
Tak. Zachęcamy do korzystania z Systemu Deklaracji Opłat, do którego przekierowanie znajduje się na naszej stronie: www.copyrightpolska.pl. Logować można się również bezpośrednio: www.oplaty.copyrightpolska.pl
W takim przypadku SAiW COPYRIGHT POLSKA prosi płatnika o sformułowanie oświadczenia stwierdzającego niewystąpienie sprzedaży ww. urządzeń/papieru w danym kwartale (dotyczy producentów i importerów) lub zawieszenie/zakończenie działalności (dot. także punktów ksero) i przesłanie go, po opatrzeniu stosownymi podpisami i pieczęciami, faksem lub w postaci skanu pocztą elektroniczną na adres: biuro@copyrightpolska.pl.
SAiW COPYRIGHT POLSKA przyjmuje, że płatnik przesyłający takie oświadczenie jest świadomy obowiązku odprowadzania opłat reprograficznych do Stowarzyszenia, w związku z czym po złożeniu takiego oświadczenia za dany kwartał więcej takich oświadczeń przesyłać nie musi, aż do momentu gdy wznowi sprzedaż urządzeń reprograficznych i/lub papieru kserograficznego albo na nowo podejmie działalność gospodarczą w zakresie objętym opłatami.