Jak pogodzić interesy wydawców, autorów i bibliotek w kwestii digitalizacji – czy francuskie rozwiązania mogą być dla nas wzorem?
Polska Izba Książki i Stowarzyszenie Autorów i Wydawców „Polska Książka” zapraszają 10 maja br., w godz. 10.00-12.00 do Sali Rudniewa w Pałacu Kultury i Nauki na debatę poświęconą europejskiemu modelowemu porozumieniu dotyczącego podstawowych zasad digitalizacji i publicznego udostępniania dzieł niedostępnych w handlu (out-of-commerce).
W trakcie naszego spotkania chcemy przedstawić zarówno jego założenia, jak i francuską ustawę wprowadzającą pod tym kątem odpowiednie regulacje prawne wraz z ich omówieniem oraz analizą ich wad i zalet. W towarzyszącej spotkaniu dyskusji będziemy również chcieli zastanowić się, czy podobne rozwiązania są potrzebne w Polsce.
20 września 2011 r. zostało zawarte w Brukseli porozumienie dotyczące podstawowych zasad digitalizacji i publicznego udostępniania dzieł out-of-commerce, w którym organizacje zrzeszające wydawców, autorów, biblioteki oraz organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi wypracowały pod patronatem Komisji Europejskiej modelowe porozumienie branżowe określające zasady digitalizacji i publicznego udostępniania dzieł out-of-commerce. Zgodnie z ideą modelowego porozumienia w poszczególnych krajach członkowskich Unii Europejskiej krajowe organizacje powinny wypracować podobne porozumienie w jak największym stopniu odpowiadające specyfice danego państwa.
W związku z tym, w marcu tego roku, została przyjęta we Francji ustawa dotycząca cyfrowego użytkowania XX-wiecznych książek będących poza obrotem handlowym, dopuszczająca możliwość licencjonowania digitalizacji książek wydanych przed 1 stycznia 2001 r. we Francji.
Zgodnie z nią ma być opublikowana powszechnie dostępna lista dzieł out-of-commerce, sporządzona z wykorzystaniem instrumentów procesu ARROW. W ciągu sześciu miesięcy od jej upublicznienia autorzy i wydawcy będą mieli możliwość wycofania swoich publikacji z tej listy poprzez uzyskanie wyłącznego 2-letniego okresu na ich wykorzystanie.
Jeżeli w okresie półrocznym nie skorzystają z tego uprawnienia, wyznaczona przez Ministerstwo Kultury organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi (OZZ) uzyska prawa do udzielania licencji na digitalizację i udostępnienie dzieł out-of-commerce. Jednak wydawcy papierowych edycji tych dzieł przez okres pierwszych dwóch miesięcy od chwili przeniesienia praw do OZZ będą mieli pierwszeństwo uzyskania 10-letniej wyłącznej licencji na te dzieła (chyba że umowa wydawnicza już wygasła i autor wyrazi sprzeciw).
Potem OZZ może przyznać każdemu zainteresowanemu – np. innemu wydawcy – 5-letnią niewyłączną licencję na te tytuły. Jednak wydawcy w każdej chwili przysługuje prawo do zmiany statusu dzieła z out-of-commerce na in-commerce i wówczas uzyskuje on półtoraroczną możliwość eksploatacji tego dzieła w dowolnej formie.
Na początku maja br. SAiW „Polska Książka” opublikuje raport analizujący europejskie i francuskie rozwiązania w tym zakresie.
